Từ ngày 01/06/2026, mô hình thông quan tập trung chính thức được triển khai tại Chi cục Hải quan khu vực III, kéo theo nhiều thay đổi trong việc tiếp nhận, xử lý và quản lý hồ sơ hải quan điện tử. Một trong những điểm đáng chú ý là việc mở rộng sử dụng dữ liệu điện tử thay cho chứng từ giấy, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan.

Chứng từ đã được số hóa: Không cần nộp bản giấy và bản scan ký số

Theo quy trình mới, đối với các chứng từ đã được số hóa và tích hợp trên hệ thống, doanh nghiệp chỉ cần khai báo dưới dạng dữ liệu điện tử.

Cụ thể:

• Khai báo trực tiếp trên hệ thống hải quan.
• Không phải nộp thêm bản scan có ký số.
• Không phải xuất trình chứng từ giấy trong quá trình xử lý hồ sơ.

Việc sử dụng dữ liệu điện tử giúp giảm đáng kể khối lượng hồ sơ giấy, đồng thời rút ngắn thời gian chuẩn bị chứng từ cho doanh nghiệp.

Chứng từ chưa được số hóa vẫn thực hiện theo quy định hiện hành

Đối với các chứng từ chưa được số hóa hoặc chưa được tích hợp trên hệ thống, doanh nghiệp vẫn tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành.

Theo đó:

• Nộp bản scan chứng từ có ký số.
• Thực hiện đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ điện tử theo quy định hiện hành.

Doanh nghiệp cần rà soát kỹ danh mục chứng từ sử dụng trong quá trình làm thủ tục để đảm bảo chuẩn bị hồ sơ phù hợp, tránh phát sinh vướng mắc khi khai báo.

Công chức hải quan xử lý hồ sơ trực tiếp trên dữ liệu điện tử

Một điểm mới quan trọng là công chức hải quan sẽ căn cứ trực tiếp vào dữ liệu điện tử đã được số hóa để tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Theo đó:

• Hồ sơ được kiểm tra trên hệ thống điện tử.
• Không yêu cầu doanh nghiệp xuất trình chứng từ giấy.
• Chỉ yêu cầu bổ sung hoặc kiểm tra chứng từ trong các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc cần xác minh theo quy định.

Điều này giúp nâng cao tính minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ và giảm các thủ tục hành chính không cần thiết.

Mục tiêu của thay đổi

Việc triển khai quy trình mới hướng tới nhiều mục tiêu quan trọng trong công tác cải cách thủ tục hải quan:

• Giảm giấy tờ và hồ sơ thủ công.
• Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
• Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động hải quan.
• Từng bước hoàn thiện mô hình thông quan tập trung.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Phạm vi áp dụng

Quy trình mới được triển khai tại Chi cục Hải quan khu vực III và các đơn vị trực thuộc, bao gồm:

• Đội Thông quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực III.
• Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực I.
• Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực II.
• Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực III.
• Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ.

Thời gian áp dụng và căn cứ pháp lý

Quy trình thủ tục hải quan theo mô hình thông quan tập trung được ban hành tại Quyết định số 702/QĐ-CHQ ngày 06/05/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/06/2026.

Các văn bản liên quan gồm:

• Quyết định 702/QĐ-CHQ.
• Nghị định 167/2025/NĐ-CP.
• Thông tư 121/2025/TT-BTC.
• Các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Việc tăng cường sử dụng dữ liệu điện tử trong xử lý hồ sơ hải quan là một bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa ngành hải quan. Doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu cần chủ động cập nhật các quy định mới, rà soát quy trình khai báo và chuẩn bị hồ sơ phù hợp để tận dụng hiệu quả những thay đổi này, đồng thời hạn chế rủi ro trong quá trình thông quan.